40 câu Vật Lý Lớp 12 – Chủ đề I. Vật lí nhiệt

Giải thích: Sự chuyển thể là quá trình một chất chuyển từ trạng thái vật lí này sang trạng thái vật lí khác (ví dụ: rắn sang lỏng, lỏng sang khí). Nóng chảy, bay hơi, và đông đặc đều là các quá trình chuyển thể. Nở vì nhiệt là sự thay đổi kích thước của vật chất khi nhiệt độ thay đổi, không phải là sự chuyển trạng thái.

Giải thích: Theo định luật 1 của nhiệt động lực học, độ biến thiên nội năng ΔU được tính bằng công thức ΔU = A + Q.
Trong đó:
A là công mà khối khí nhận được hoặc thực hiện. Ở đây, khối khí nhận công nên A = +250 J.
Q là nhiệt lượng mà khối khí nhận được hoặc tỏa ra. Ở đây, khối khí tỏa nhiệt nên Q = -80 J (nhiệt tỏa ra mang dấu âm).
Vậy, ΔU = 250 J + (-80 J) = 170 J.
Độ biến thiên nội năng của khối khí là 170 J.

Giải thích: Để chuyển đổi nhiệt độ từ thang Celsius (°C) sang thang Kelvin (K), ta sử dụng công thức: T(K) = t(°C) + 273.15.
Trong các bài toán vật lí phổ thông, thường làm tròn 273.15 thành 273.
Vậy, T(K) = 37 + 273 = 310 K.

Giải thích: Nhiệt lượng cần cung cấp để làm nóng vật được tính bằng công thức: Q = mcΔt.
Trong đó:
m = 1.5 kg (khối lượng của đồng).
c = 380 J/(kg.K) (nhiệt dung riêng của đồng).
Δt = t_sau - t_trước = 120 °C - 20 °C = 100 °C (độ tăng nhiệt độ). Lưu ý rằng độ biến thiên nhiệt độ tính theo °C cũng bằng độ biến thiên nhiệt độ tính theo K.
Thay các giá trị vào công thức: Q = 1.5 kg × 380 J/(kg.K) × 100 K = 57000 J.

Giải thích: Nhiệt lượng cần thiết để làm hóa hơi hoàn toàn một chất lỏng ở nhiệt độ sôi được tính bằng công thức: Q = Lm.
Trong đó:
L là nhiệt hóa hơi riêng của chất. Ở đây, L = 2.3 × 10⁶ J/kg.
m là khối lượng của chất lỏng. Ở đây, m = 0.2 kg.
Thay các giá trị vào công thức: Q = (2.3 × 10⁶ J/kg) × 0.2 kg = 0.46 × 10⁶ J = 460000 J.
Vậy, cần 460000 J nhiệt lượng để hóa hơi hoàn toàn lượng nước trên.

Giải thích: Trong suốt quá trình sôi (chuyển thể từ lỏng sang hơi) ở áp suất không đổi, nhiệt lượng cung cấp được dùng để phá vỡ các liên kết giữa các phân tử, thay đổi trạng thái của chất chứ không làm tăng động năng trung bình của các phân tử. Do đó, nhiệt độ của cả nước đang sôi và hơi nước hình thành đều giữ nguyên ở nhiệt độ sôi (100 °C đối với nước ở áp suất khí quyển chuẩn) cho đến khi toàn bộ lượng nước đã chuyển thành hơi.

Giải thích: Theo Định luật 1 của nhiệt động lực học, độ biến thiên nội năng của hệ (ΔU) bằng tổng nhiệt lượng mà hệ nhận được (Q) và công mà hệ nhận được (A): ΔU = Q + A. Trong bài toán này: * Nội năng của khối khí giảm đi 80 J, vậy ΔU = -80 J. * Khối khí thực hiện công 120 J lên môi trường. Điều này có nghĩa là công do hệ sinh ra, nên A = -120 J (quy ước công hệ sinh ra là âm). Thay các giá trị vào công thức: -80 J = Q + (-120 J) Q = -80 J + 120 J Q = 40 J Vì Q có giá trị dương, điều này có nghĩa là khối khí đã nhận nhiệt lượng là 40 J.

Giải thích: Công thức chuyển đổi nhiệt độ từ Kelvin (K) sang độ Celsius (°C) là: T(°C) = T(K) - 273.15. Áp dụng công thức với T(K) = 600.6 K: T(°C) = 600.6 - 273.15 = 327.45 °C.

Giải thích: Quá trình chuyển đổi 0.5 kg nước đá ở -10 °C thành nước ở 20 °C gồm ba giai đoạn: 1. **Làm nóng nước đá từ -10 °C lên 0 °C:** Nhiệt lượng cần cung cấp: Q₁ = m × c_đá × ΔT₁ Q₁ = 0.5 kg × 2100 J/(kg.K) × (0 - (-10)) K = 0.5 × 2100 × 10 = 10500 J. 2. **Nóng chảy hoàn toàn nước đá ở 0 °C thành nước ở 0 °C:** Nhiệt lượng cần cung cấp: Q₂ = m × λ Q₂ = 0.5 kg × 3.34 × 10⁵ J/kg = 0.5 × 334000 = 167000 J. 3. **Làm nóng nước từ 0 °C lên 20 °C:** Nhiệt lượng cần cung cấp: Q₃ = m × c_nước × ΔT₃ Q₃ = 0.5 kg × 4200 J/(kg.K) × (20 - 0) K = 0.5 × 4200 × 20 = 42000 J. **Tổng nhiệt lượng cần cung cấp:** Q_tổng = Q₁ + Q₂ + Q₃ = 10500 J + 167000 J + 42000 J = 219500 J.

Giải thích: Công thức tính nhiệt lượng cần thiết để làm nóng chảy hoàn toàn một chất ở nhiệt độ nóng chảy là: Q = m × λ Trong đó: * Q là nhiệt lượng cung cấp (J) * m là khối lượng của chất (kg) * λ là nhiệt nóng chảy riêng của chất (J/kg) Từ công thức trên, ta có thể tìm khối lượng m: m = Q / λ Thay các giá trị đã cho vào: Q = 4.5 × 10⁵ J λ = 1.8 × 10⁵ J/kg m = (4.5 × 10⁵ J) / (1.8 × 10⁵ J/kg) = 4.5 / 1.8 = 2.5 kg. Vậy, khối lượng của khối kim loại đó là 2.5 kg.

Giải thích: Thăng hoa là quá trình một chất chuyển trực tiếp từ trạng thái rắn sang trạng thái hơi mà không đi qua trạng thái lỏng. Ví dụ điển hình là băng phiến (long não) hoặc đá khô (CO₂ rắn).

Giải thích: Theo Định luật 1 của nhiệt động lực học, độ biến thiên nội năng của hệ (khối khí) là ΔU = A + Q.
- Khối khí nhận công từ môi trường nên A = +300 J.
- Khối khí tỏa nhiệt ra môi trường nên Q = -120 J.
Vậy, ΔU = 300 J + (-120 J) = 180 J.

Giải thích: Một độ C (1 °C) có cùng độ lớn với một Kelvin (1 K). Do đó, sự thay đổi nhiệt độ 50 °C tương đương với sự thay đổi 50 K.
Mối quan hệ giữa nhiệt độ tuyệt đối T (K) và nhiệt độ Celsius t (°C) là T = t + 273.15. Khi tính độ biến thiên nhiệt độ: ΔT = Δt. Vì vậy, ΔT = 50 K.

Giải thích: Nhiệt lượng cần cung cấp để làm nóng một chất được tính bằng công thức Q = mcΔT, trong đó m là khối lượng, c là nhiệt dung riêng và ΔT là độ biến thiên nhiệt độ.
Ta có: Q = 120 kJ = 120 000 J.
m = 0.8 kg.
ΔT = 75 °C - 25 °C = 50 °C = 50 K.
Từ công thức Q = mcΔT, suy ra c = Q / (mΔT).
c = 120 000 J / (0.8 kg × 50 K) = 120 000 J / 40 kg.K = 3000 J/(kg.K).

Giải thích: Quá trình này gồm hai giai đoạn:
1. Nóng chảy hoàn toàn khối chì:
Q₁ = m × λ = 0.4 kg × (2.5 × 10⁴ J/kg) = 10 000 J.
2. Nâng nhiệt độ của chì lỏng lên thêm 50 °C:
Q₂ = m × c × ΔT = 0.4 kg × 130 J/(kg.K) × 50 K = 2600 J.
Tổng nhiệt lượng cần cung cấp là Q_tổng = Q₁ + Q₂ = 10 000 J + 2600 J = 12 600 J.

Giải thích: Khi một chất đang trong quá trình chuyển thể (ví dụ: đông đặc, nóng chảy, sôi, ngưng tụ) ở áp suất không đổi, toàn bộ nhiệt lượng được cung cấp hoặc tỏa ra sẽ dùng để thay đổi cấu trúc liên kết giữa các phân tử, chứ không làm thay đổi động năng trung bình của chúng. Do đó, nhiệt độ của chất sẽ giữ nguyên không đổi trong suốt quá trình chuyển thể.

Giải thích: Theo định luật 1 của nhiệt động lực học, độ biến thiên nội năng (ΔU) của hệ bằng tổng nhiệt lượng (Q) mà hệ nhận được và công (A) mà hệ nhận được: ΔU = Q + A. Trong trường hợp này: - Hệ thực hiện công 80 J lên môi trường, nên công mà hệ nhận được là A = -80 J. - Nội năng của hệ tăng thêm 50 J, nên ΔU = +50 J. Thay vào công thức: 50 J = Q + (-80 J) => Q = 50 J + 80 J = 130 J. Vì Q > 0, hệ đã nhận nhiệt lượng.

Giải thích: Thang nhiệt độ Kelvin (hay thang nhiệt độ tuyệt đối) là thang nhiệt độ khoa học, trong đó điểm 0 Kelvin (0 K) được định nghĩa là nhiệt độ mà tại đó mọi chuyển động nhiệt của các nguyên tử và phân tử ngừng hoàn toàn. Đây là nhiệt độ thấp nhất có thể đạt được trong vũ trụ, còn gọi là độ không tuyệt đối.

Giải thích: Công thức tính nhiệt lượng cần để làm nóng một vật là Q = mcΔT, trong đó m là khối lượng, c là nhiệt dung riêng, và ΔT là độ tăng nhiệt độ. Từ công thức này, ta có ΔT = Q / (mc). Nếu hai vật A và B có cùng khối lượng (m_A = m_B = m) và nhận cùng một lượng nhiệt Q như nhau (Q_A = Q_B = Q): ΔT_A = Q / (m × c_A) ΔT_B = Q / (m × c_B) Vì c_A > c_B, mẫu số của ΔT_A lớn hơn mẫu số của ΔT_B. Do đó, ΔT_A < ΔT_B. Điều này có nghĩa là độ tăng nhiệt độ của vật B sẽ lớn hơn độ tăng nhiệt độ của vật A.

Giải thích: Nhiệt lượng cần cung cấp để làm nóng một chất được tính bằng công thức Q = mcΔT, trong đó: - m là khối lượng của chất (m = 0.8 kg) - c là nhiệt dung riêng của chất (c = 2400 J/(kg.K)) - ΔT là độ biến thiên nhiệt độ (ΔT = T_cuối - T_đầu = 78 °C - 20 °C = 58 °C = 58 K) Thay số vào công thức: Q = 0.8 kg × 2400 J/(kg.K) × 58 K Q = 111360 J

Giải thích: Sương muối là hiện tượng hơi nước trong không khí chuyển trực tiếp từ thể hơi sang thể rắn (tinh thể băng) mà không qua trạng thái lỏng. Quá trình này được gọi là ngưng kết (hoặc lắng đọng, deposition), là quá trình ngược lại của thăng hoa.

Giải thích: Theo Định luật 1 của nhiệt động lực học, độ biến thiên nội năng của hệ (khối khí) được tính bằng công thức ΔU = Q + A, trong đó Q là nhiệt lượng mà hệ nhận được và A là công mà hệ nhận được.
Trong trường hợp này, khối khí được nung nóng trong bình kín có thể tích không đổi, nên khối khí không thực hiện công và cũng không nhận công từ môi trường (A = 0).
Khối khí nhận một nhiệt lượng 500 J từ nguồn nhiệt, nên Q = +500 J.
Vậy, ΔU = Q + A = 500 J + 0 J = 500 J.
Độ biến thiên nội năng của khối khí là +500 J.

Giải thích: Theo định nghĩa của thang nhiệt độ Celsius, điểm 0 °C được quy ước là nhiệt độ mà tại đó nước tinh khiết đông đặc thành đá (hoặc nước đá tinh khiết bắt đầu nóng chảy) dưới áp suất khí quyển chuẩn (1 atm). Điểm 100 °C là nhiệt độ sôi của nước ở áp suất này. Điểm nước có khối lượng riêng lớn nhất là khoảng 4 °C.

Giải thích: Nước có nhiệt dung riêng (specific heat capacity) rất lớn (khoảng 4200 J/(kg.K)). Điều này có nghĩa là nước cần một lượng nhiệt lớn để tăng nhiệt độ của nó lên một độ C hoặc một Kelvin. Ngược lại, khi nước nguội đi, nó sẽ giải phóng một lượng nhiệt lớn. Nhờ đặc tính này, nước có khả năng hấp thụ và truyền tải nhiệt hiệu quả, làm cho nó trở thành một chất tải nhiệt lý tưởng trong nhiều ứng dụng, từ hệ thống làm mát động cơ đến hệ thống sưởi ấm.

Giải thích: Quá trình này gồm hai giai đoạn:
1. Giai đoạn 1: Biến 0.5 kg nước ở 100 °C thành 0.5 kg hơi nước ở 100 °C (quá trình hóa hơi).
   Nhiệt lượng cần cung cấp: Q₁ = m × L_hơi = 0.5 kg × 2.3 × 10⁶ J/kg = 1,150,000 J.
2. Giai đoạn 2: Nung nóng 0.5 kg hơi nước từ 100 °C lên 120 °C.
   Độ tăng nhiệt độ: ΔT = 120 °C - 100 °C = 20 °C = 20 K.
   Nhiệt lượng cần cung cấp: Q₂ = m × c_hơi × ΔT = 0.5 kg × 2000 J/(kg.K) × 20 K = 20,000 J.
Tổng nhiệt lượng cần cung cấp là: Q_tổng = Q₁ + Q₂ = 1,150,000 J + 20,000 J = 1,170,000 J.

Giải thích: Trong quá trình nóng chảy hoàn toàn ở nhiệt độ nóng chảy, vật chất hấp thụ nhiệt lượng (nhiệt nóng chảy riêng) mà không làm tăng nhiệt độ. Nhiệt lượng này được dùng để phá vỡ liên kết giữa các phân tử trong cấu trúc mạng tinh thể rắn, chuyển thành dạng lỏng. Do đó, động năng trung bình của các phân tử (liên quan đến nhiệt độ) không đổi, nhưng thế năng tương tác giữa các phân tử tăng lên, dẫn đến nội năng của chất tăng lên.

Giải thích: Theo Định luật 1 của nhiệt động lực học, độ biến thiên nội năng (ΔU) của hệ bằng tổng nhiệt lượng (Q) mà hệ nhận được và công (A) mà môi trường thực hiện lên hệ: ΔU = Q + A. Trong trường hợp này: Q = +250 J (khối khí nhận nhiệt lượng) A = +100 J (môi trường thực hiện công lên khối khí) Vậy, ΔU = 250 J + 100 J = 350 J. Nội năng của khối khí tăng 350 J.

Giải thích: Để chuyển đổi nhiệt độ từ thang Celsius (°C) sang thang Kelvin (K), ta sử dụng công thức: T(K) = t(°C) + 273.15. Trong trường hợp này, t(°C) = 37 °C. Vậy, T(K) = 37 + 273.15 = 310.15 K. Làm tròn đến hàng đơn vị, ta có 310 K.

Giải thích: Quá trình này gồm hai giai đoạn: 1. **Làm lạnh thủy ngân lỏng từ 20 °C xuống -38.8 °C:** Nhiệt lượng tỏa ra trong giai đoạn này là Q₁ = mcΔT. Khối lượng m = 0.2 kg. Nhiệt dung riêng của thủy ngân lỏng c = 139 J/(kg.K). Độ biến thiên nhiệt độ ΔT = T_cuối - T_đầu = (-38.8) - 20 = -58.8 °C = -58.8 K (vì độ biến thiên nhiệt độ trên thang Celsius và Kelvin là như nhau). Nhiệt lượng cần lấy ra: Q₁ = 0.2 × 139 × (20 - (-38.8)) = 0.2 × 139 × 58.8 = 1633.44 J. 2. **Làm đông đặc hoàn toàn thủy ngân ở -38.8 °C:** Nhiệt lượng tỏa ra trong giai đoạn này là Q₂ = mλ (với λ là nhiệt nóng chảy riêng, cũng là nhiệt đông đặc riêng). Nhiệt nóng chảy riêng λ = 11.8 × 10³ J/kg. Nhiệt lượng cần lấy ra: Q₂ = 0.2 × (11.8 × 10³) = 2360 J. Tổng nhiệt lượng cần lấy ra (cần cung cấp để làm lạnh và đông đặc, nhưng theo nghĩa là nhiệt lượng *tỏa ra* từ thủy ngân) là: Q_tổng = Q₁ + Q₂ = 1633.44 J + 2360 J = 3993.44 J. Làm tròn đến hàng đơn vị, Q_tổng = 3993 J.

Giải thích: Khi một chất đang ở nhiệt độ sôi và chuyển hoàn toàn từ thể lỏng sang thể hơi, nhiệt lượng cần cung cấp được tính bằng công thức: Q = m × L Trong đó: * Q là nhiệt lượng cần cung cấp (J) * m là khối lượng của chất (kg) * L là nhiệt hóa hơi riêng của chất (J/kg) Thay số vào công thức: Q = 0.2 kg × (8.5 × 10⁵ J/kg) Q = 1.7 × 10⁵ J. Vậy, cần cung cấp 1.7 × 10⁵ J nhiệt lượng để làm hóa hơi hoàn toàn 0.2 kg ethanol ở nhiệt độ sôi.

Giải thích: Sự bay hơi là quá trình chuyển thể từ trạng thái lỏng sang trạng thái hơi, xảy ra trên bề mặt chất lỏng và có thể diễn ra ở bất kỳ nhiệt độ nào dưới điểm sôi. Tốc độ bay hơi tăng khi nhiệt độ chất lỏng tăng, diện tích bề mặt tiếp xúc với không khí lớn hơn, và áp suất riêng phần của hơi trên bề mặt chất lỏng giảm. Đáp án A sai vì bay hơi xảy ra ở mọi nhiệt độ, không chỉ nhiệt độ sôi. Đáp án B sai vì tốc độ bay hơi tăng khi nhiệt độ tăng. Đáp án D sai vì áp suất bên ngoài lớn thường cản trở sự bay hơi (đối với sôi), còn đối với bay hơi bề mặt thì không phải là yếu tố chính làm tăng tốc độ.

Giải thích: Theo Định luật 1 của nhiệt động lực học, độ biến thiên nội năng của hệ (ΔU) bằng tổng nhiệt lượng mà hệ nhận được (Q) và công mà môi trường thực hiện lên hệ (A): ΔU = Q + A. Trong trường hợp này: - Hệ nhận nhiệt lượng 400 J, vậy Q = +400 J. - Hệ thực hiện công 150 J lên môi trường. Khi hệ thực hiện công lên môi trường, công này có giá trị âm đối với hệ, tức là A = -150 J. Vậy, ΔU = 400 J + (-150 J) = 250 J.

Giải thích: Để chuyển đổi nhiệt độ từ Kelvin (K) sang độ Celsius (°C), ta sử dụng công thức: T(°C) = T(K) - 273.15. Trong trường hợp này, T(K) = 77 K. Vậy, T(°C) = 77 - 273.15 = -196.15 °C. Làm tròn đến số nguyên gần nhất, ta được -196 °C.

Giải thích: Nhiệt nóng chảy riêng (λ) của một chất là nhiệt lượng cần cung cấp để làm nóng chảy hoàn toàn một đơn vị khối lượng (ví dụ 1 kg) chất đó khi nó đang ở nhiệt độ nóng chảy của chính nó. Trong quá trình nóng chảy, nhiệt độ của chất không thay đổi, nhưng nội năng của nó tăng lên do hấp thụ nhiệt lượng để phá vỡ cấu trúc tinh thể rắn. Đáp án B là định nghĩa của nhiệt dung riêng. Đáp án A và D sai vì quá trình nóng chảy/đông đặc phải xảy ra ở nhiệt độ nóng chảy/đông đặc cụ thể.

Giải thích: Khi trộn hai lượng nước ở các nhiệt độ khác nhau, nhiệt lượng tỏa ra từ nước nóng sẽ bằng nhiệt lượng thu vào của nước lạnh cho đến khi đạt được nhiệt độ cân bằng. Gọi nhiệt độ cân bằng là t (°C). Nhiệt lượng tỏa ra của 0.5 kg nước ở 80 °C là: Q_tỏa = m₁c(T₁ - t) = 0.5 × 4200 × (80 - t). Nhiệt lượng thu vào của 0.2 kg nước ở 20 °C là: Q_thu = m₂c(t - T₂) = 0.2 × 4200 × (t - 20). Theo nguyên lý cân bằng nhiệt (bỏ qua mất mát nhiệt), ta có Q_tỏa = Q_thu: 0.5 × 4200 × (80 - t) = 0.2 × 4200 × (t - 20) Chia cả hai vế cho 4200 (vì c giống nhau): 0.5 × (80 - t) = 0.2 × (t - 20) Thực hiện phép nhân: 40 - 0.5t = 0.2t - 4 Chuyển các số hạng có t sang một vế và hằng số sang vế còn lại: 40 + 4 = 0.2t + 0.5t 44 = 0.7t Tính t: t = 44 / 0.7 ≈ 62.8571 °C Làm tròn đến hai chữ số thập phân, ta được t ≈ 62.86 °C.

Giải thích: Sự bay hơi là quá trình chuyển thể từ lỏng sang khí diễn ra trên bề mặt chất lỏng và có thể xảy ra ở bất kỳ nhiệt độ nào. Trong khi đó, sự sôi là quá trình bay hơi đặc biệt xảy ra trong toàn bộ khối chất lỏng (tạo bọt khí) và chỉ xảy ra ở một nhiệt độ xác định (điểm sôi) dưới áp suất nhất định. Cả hai quá trình đều là thu nhiệt. Bay hơi làm giảm nhiệt độ bề mặt do các phân tử năng lượng cao thoát ra, còn trong quá trình sôi, nhiệt độ của chất lỏng không đổi.

Giải thích: Theo định luật 1 của nhiệt động lực học, độ biến thiên nội năng của hệ được tính bằng công thức ΔU = Q + A. Trong đó: - Q là nhiệt lượng mà hệ nhận được. Nếu hệ tỏa nhiệt, Q mang giá trị âm. - A là công mà hệ nhận được. Nếu hệ thực hiện công, A mang giá trị âm. Theo đề bài: - Khối khí nhận công từ môi trường, vậy A = +250 J. - Khối khí tỏa nhiệt lượng 100 J, vậy Q = -100 J. Áp dụng công thức: ΔU = (-100 J) + (250 J) = 150 J. Vậy, độ biến thiên nội năng của khối khí là 150 J (nội năng tăng).

Giải thích: Nhiệt độ là một đại lượng vật lý đặc trưng cho mức độ nóng lạnh của vật, đồng thời cũng là thước đo năng lượng chuyển động hỗn loạn (hay còn gọi là năng lượng nhiệt hoặc động năng trung bình) của các phân tử, nguyên tử cấu tạo nên vật chất. Các chuyển động này bao gồm tịnh tiến, quay và dao động. Phát biểu A chỉ đúng một phần cho khí lý tưởng đơn nguyên tử nhưng không hoàn toàn chính xác cho mọi loại vật chất. Phát biểu D là sai, nhiệt độ càng cao thì chuyển động nhiệt càng mạnh.

Giải thích: Quá trình này gồm hai giai đoạn: 1. **Giai đoạn 1: Nung nóng chì rắn từ 27 °C lên đến nhiệt độ nóng chảy 327 °C.** * Độ tăng nhiệt độ ΔT = 327 °C - 27 °C = 300 K. * Nhiệt lượng cần cung cấp Q₁ = m × c_rắn × ΔT Q₁ = 0.2 kg × 130 J/(kg.K) × 300 K = 7800 J. 2. **Giai đoạn 2: Nóng chảy hoàn toàn chì ở nhiệt độ nóng chảy 327 °C.** * Nhiệt lượng cần cung cấp Q₂ = m × λ Q₂ = 0.2 kg × (2.5 × 10⁴ J/kg) = 5000 J. Tổng nhiệt lượng cần cung cấp là: Q = Q₁ + Q₂ = 7800 J + 5000 J = 12800 J.

Giải thích: Điểm sôi của một chất lỏng là nhiệt độ mà tại đó áp suất hơi bão hòa của chất lỏng bằng với áp suất bên ngoài tác dụng lên bề mặt chất lỏng. Khi áp suất bên ngoài tăng, các phân tử chất lỏng cần nhiều năng lượng hơn (tức là nhiệt độ cao hơn) để có thể thoát ra khỏi bề mặt và tạo thành bọt khí có áp suất đủ lớn để thắng được áp suất bên ngoài. Do đó, áp suất bên ngoài tăng thì điểm sôi của chất lỏng tăng. Ngược lại, khi áp suất bên ngoài giảm (ví dụ trên núi cao), điểm sôi sẽ giảm.