40 câu Lịch Sử và Địa Lý Lớp 6 – Chương 7: Con người và thiên nhiên – SBT – KNTT

Giải thích: Dân số thế giới đã vượt mốc 8 tỉ người vào cuối năm 2022 và tiếp tục tăng lên. Việc nắm được con số ước tính này giúp các em có cái nhìn tổng quan về quy mô dân số toàn cầu.

Giải thích: Mật độ dân số được tính bằng công thức: Tổng dân số / Diện tích.
Trong trường hợp này: 40 000 000 người / 200 000 km² = 200 người/km².
Mật độ dân số cho biết trung bình có bao nhiêu người sinh sống trên một đơn vị diện tích.

Giải thích: Dân cư thường có xu hướng tập trung đông đúc ở những nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cuộc sống và sản xuất như đồng bằng châu thổ, ven biển (khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào, giao thông thuận tiện). Các khu vực còn lại có điều kiện sống khó khăn nên dân cư thưa thớt.

Giải thích: Hai yếu tố tự nhiên quan trọng nhất ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư là khí hậu và địa hình.
- **Khí hậu:** Con người thường tập trung ở những nơi có khí hậu ôn hòa, mưa thuận lợi. Các vùng khí hậu quá nóng, quá lạnh hoặc quá khô hạn thường có dân cư thưa thớt.
- **Địa hình:** Các đồng bằng, vùng đất thấp ven biển với địa hình bằng phẳng, thuận lợi cho canh tác, xây dựng và giao thông thường có dân cư đông đúc hơn các vùng núi cao, hiểm trở. Ngoài ra, nguồn nước, đất đai, tài nguyên thiên nhiên cũng là những yếu tố tự nhiên quan trọng.

Giải thích: Sự phân bố dân cư trên thế giới không đồng đều. Dân cư thường tập trung đông đúc ở những nơi có điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội thuận lợi như các đồng bằng lớn, ven biển, khu vực công nghiệp phát triển. Ngược lại, các vùng núi cao, hoang mạc, vùng cực thường có dân cư thưa thớt.

Giải thích: Vị trí địa lí thuận lợi (gần biển, sông lớn) và hệ thống giao thông phát triển sẽ thu hút dân cư đến sinh sống và làm việc, tạo thành các trung tâm kinh tế, đô thị lớn. Các yếu tố khí hậu, nguồn nước, địa hình là các yếu tố tự nhiên.

Giải thích: Sự phân bố dân cư không đồng đều dẫn đến tình trạng nơi thì dân cư quá đông, gây áp lực lên tài nguyên, môi trường, việc làm; nơi khác lại quá thưa thớt, thiếu hụt lao động để phát triển kinh tế. Điều này gây ra khó khăn trong việc phân bổ nguồn lực và phát triển cân đối giữa các vùng.

Giải thích: Các vùng hoang mạc và núi cao hiểm trở thường có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt (khí hậu khô hạn, lạnh giá, địa hình dốc, khó khăn giao thông), khiến cho việc sinh sống và phát triển kinh tế trở nên khó khăn, vì vậy dân cư thường rất thưa thớt.

Giải thích: Mật độ dân số cao thường tập trung ở những nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi như khí hậu ôn hòa, địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào, thuận tiện cho sản xuất và sinh hoạt của con người.

Giải thích: Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên là chỉ số phản ánh sự thay đổi dân số do sinh đẻ và tử vong, thể hiện sự chênh lệch giữa số người sinh ra và số người chết đi trong một khoảng thời gian nhất định (thường là một năm).

Giải thích: Việc xả thải công nghiệp và sinh hoạt chưa qua xử lí là nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí (từ khí thải độc hại) và ô nhiễm nguồn nước (từ nước thải chứa hóa chất, chất bẩn). Các hoạt động khác đều có lợi hoặc giúp bảo vệ môi trường.

Giải thích: Rừng là 'lá phổi xanh' của Trái Đất, cung cấp oxy, điều hòa khí hậu, giữ đất, giữ nước và là nơi sinh sống của nhiều loài động vật. Việc khai thác rừng quá mức (phá rừng) dẫn đến mất đa dạng sinh học, xói mòn đất, lũ lụt và làm gia tăng khí nhà kính, góp phần vào biến đổi khí hậu. Các đáp án khác như 'Nước ngọt' hoặc 'Khoáng sản' cũng có thể chấp nhận được vì chúng cũng là tài nguyên bị khai thác quá mức.

Giải thích: Tiết kiệm điện, nước là một hành động thiết thực góp phần giảm thiểu việc sử dụng tài nguyên và năng lượng, qua đó giảm áp lực lên môi trường. Các hành động còn lại đều gây hại cho môi trường và vi phạm pháp luật.

Giải thích: Ô nhiễm không khí với bụi mịn, khói và khí độc hại có thể gây ra nhiều bệnh về đường hô hấp như viêm họng, viêm phế quản, hen suyễn, thậm chí ung thư phổi. Ô nhiễm nguồn nước có thể gây ra các bệnh đường ruột, tiêu chảy và các bệnh truyền nhiễm khác.

Giải thích: Biến đổi khí hậu toàn cầu do các hoạt động của con người (như phát thải khí nhà kính) đang làm gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt, hạn hán, sóng nhiệt, gây thiệt hại nặng nề cho con người và thiên nhiên. Các hiện tượng còn lại là bình thường và không liên quan đến biến đổi khí hậu.

Giải thích: Không khí là tài nguyên thiên nhiên thiết yếu nhất cho sự sống của con người. Chúng ta hít thở không khí liên tục để duy trì sự sống. Các tài nguyên khác như khoáng sản, dầu mỏ, kim loại quý tuy quan trọng nhưng không trực tiếp và tức thì quyết định sự sống như không khí.

Giải thích: Việc xả rác thải sinh hoạt bừa bãi làm ô nhiễm nguồn nước, đất, khiến nhiều loài sinh vật không thể sinh sống, bị bệnh tật hoặc thậm chí là chết. Ví dụ, các loài động vật thủy sinh có thể ăn phải rác thải nhựa hoặc bị mắc kẹt trong đó.

Giải thích: Năng lượng mặt trời là một dạng năng lượng tái tạo, sạch, không thải ra khí nhà kính gây ô nhiễm môi trường như than đá, dầu mỏ hay khí đốt tự nhiên. Việc ưu tiên sử dụng năng lượng mặt trời giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo vệ môi trường.

Giải thích: Rừng là nhà của rất nhiều loài động vật và thực vật. Khi rừng bị chặt phá, môi trường sống của chúng bị mất đi, dẫn đến việc nhiều loài không còn nơi cư trú, thiếu thức ăn, nước uống và có thể bị tuyệt chủng hoặc số lượng giảm sút nghiêm trọng.

Giải thích: Mối quan hệ hài hòa, cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là chìa khóa cho sự phát triển bền vững. Điều này có nghĩa là con người cần khai thác tài nguyên và phát triển kinh tế một cách hợp lí, đồng thời phải có ý thức bảo vệ, phục hồi môi trường để đảm bảo nguồn tài nguyên và môi trường sống cho thế hệ tương lai.

Giải thích: Phát triển bền vững là sự phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường, đảm bảo đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Điều này thể hiện sự cân bằng giữa phát triển và bảo vệ.

Giải thích: Tưới nhỏ giọt là một phương pháp tưới hiện đại, hiệu quả giúp tiết kiệm nước tối đa trong nông nghiệp. Nước được nhỏ trực tiếp vào gốc cây hoặc rễ cây, giảm thiểu sự lãng phí do bốc hơi và chảy tràn, đồng thời giúp cây hấp thụ nước tốt nhất.

Giải thích: Tài nguyên tái tạo là những tài nguyên có khả năng tự phục hồi hoặc được bổ sung nhanh chóng trong tự nhiên. Nước, đất và sinh vật (như rừng, động vật) là những ví dụ điển hình của tài nguyên tái tạo. Việc khai thác thông minh nhóm tài nguyên này sẽ giúp duy trì sự cân bằng và đảm bảo nguồn cung cho tương lai.

Giải thích: Khi một hoặc nhiều loài trong hệ sinh thái bị mất đi hoặc suy giảm nghiêm trọng, chuỗi thức ăn và các mối quan hệ sinh học khác sẽ bị ảnh hưởng, dẫn đến mất cân bằng sinh thái. Điều này có thể gây ra những hậu quả khó lường cho toàn bộ hệ sinh thái.

Giải thích: Phân loại rác tại nguồn là một trong những hành động thiết thực và hiệu quả nhất để giảm lượng rác thải ra môi trường. Việc này giúp dễ dàng tái chế các vật liệu có thể, biến rác hữu cơ thành phân bón, từ đó giảm gánh nặng cho các bãi chôn lấp và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.

Giải thích: Bảo vệ đa dạng sinh học giúp duy trì các nguồn lợi thiết yếu như thực phẩm, dược liệu và đảm bảo sự ổn định của các hệ sinh thái, từ đó hỗ trợ sự sống và phát triển bền vững của con người. Các lựa chọn khác không phải là lợi ích chính hoặc không đúng.

Giải thích: Tái sử dụng (Re-use) là hành động kéo dài vòng đời của sản phẩm, giúp giảm nhu cầu sản xuất mới, từ đó tiết kiệm tài nguyên và giảm lượng rác thải ra môi trường. Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng của tiêu dùng bền vững (3R: Reduce, Reuse, Recycle).

Giải thích: Ba trụ cột của phát triển bền vững là kinh tế, xã hội và môi trường. Ba yếu tố này cần được cân bằng và hỗ trợ lẫn nhau để đảm bảo sự phát triển lâu dài, đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Giải thích: Vườn quốc gia hoặc khu bảo tồn thiên nhiên là những khu vực được chính phủ và pháp luật bảo vệ đặc biệt nhằm mục đích bảo tồn đa dạng sinh học, cảnh quan tự nhiên và các giá trị sinh thái khác. Đây là một biện pháp hiệu quả để giữ gìn môi trường sống cho nhiều loài sinh vật và hệ sinh thái.

Giải thích: Luân canh, xen canh cây trồng giúp cải thiện cấu trúc đất, giảm sâu bệnh và côn trùng. Kết hợp với bón phân hữu cơ sẽ tăng độ phì nhiêu của đất, giảm thiểu sự phụ thuộc vào hóa chất, từ đó bảo vệ tài nguyên đất một cách bền vững. Các lựa chọn còn lại đều là những phương pháp gây suy thoái đất.

Giải thích: Người dân ở các vùng nông thôn thường có kinh nghiệm điều chỉnh loại cây trồng hoặc mùa vụ sản xuất sao cho phù hợp với đặc điểm khí hậu và thời tiết của địa phương mình. Điều này giúp cây trồng phát triển tốt nhất và đạt năng suất cao, đồng thời thể hiện sự thích nghi của con người với thiên nhiên.

Giải thích: Nông nghiệp (trồng lúa, cây ăn quả, rau màu), đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, khai thác lâm sản (rừng), hoặc du lịch sinh thái là những hoạt động kinh tế phổ biến, gắn liền với việc sử dụng các tài nguyên thiên nhiên ở nhiều địa phương Việt Nam. Học sinh có thể nêu một trong các hoạt động này hoặc hoạt động khác phù hợp với địa phương mình.

Giải thích: Phát triển du lịch sinh thái có trách nhiệm giúp bảo tồn cảnh quan và đa dạng sinh học, đồng thời tạo thu nhập. Nuôi trồng thủy sản bền vững giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường nước. Đây là những hoạt động vừa phát triển kinh tế vừa bảo vệ thiên nhiên.

Giải thích: Có nhiều hành động tích cực mà con người ở địa phương có thể thực hiện để bảo vệ thiên nhiên như: tham gia các buổi dọn dẹp vệ sinh đường làng, ngõ xóm, khu phố; trồng cây xanh ở trường học, công viên, hoặc xung quanh nhà; phân loại rác thải tại nguồn; tiết kiệm điện, nước trong sinh hoạt; không vứt rác bừa bãi ra môi trường. Học sinh có thể nêu một ví dụ cụ thể mà mình đã chứng kiến hoặc tham gia.

Giải thích: Để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường khi xây dựng, cần phải nghiên cứu kỹ địa hình, hệ sinh thái khu vực, lập quy hoạch hợp lý, ưu tiên sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, và hạn chế tối đa các hoạt động san lấp, chặt phá cây xanh, làm thay đổi cảnh quan tự nhiên.

Giải thích: Nguồn nước từ sông, suối rất quan trọng cho việc tưới tiêu cây trồng, chăn nuôi và cung cấp nước sạch cho sinh hoạt hàng ngày của người dân địa phương, góp phần duy trì cuộc sống và phát triển kinh tế.

Giải thích: Rác thải nhựa trôi nổi trong sông, hồ, kênh mương sẽ làm ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp đến các loài sinh vật thủy sinh (gây chết cá, chim) và có thể gây tắc nghẽn dòng chảy, cản trở sinh hoạt của người dân.

Giải thích: Trồng cây xanh và chăm sóc cây không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí, làm đẹp cảnh quan mà còn góp phần chống xói mòn đất và tạo bóng mát, mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng và môi trường địa phương.

Giải thích: Nhà sàn giúp người dân tránh được sự ẩm thấp từ mặt đất, đặc biệt trong mùa mưa hoặc ở những vùng có địa hình dốc, dễ bị ngập lụt. Ngoài ra, nó còn giúp tránh được một số loại côn trùng và thú dữ.

Giải thích: Phát triển du lịch bền vững đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan, và giáo dục du khách về tầm quan trọng của việc bảo tồn để những giá trị tự nhiên này có thể được duy trì cho các thế hệ tương lai.