30 câu Lịch Sử và Địa Lý Lớp 6 – Chương 5: Nước trên Trái Đất – SBT – KNTT

Giải thích: Thủy quyển là toàn bộ lớp nước trên Trái Đất, bao gồm nước trong đại dương, biển, sông, hồ, băng tuyết, nước ngầm và hơi nước trong khí quyển.

Giải thích: Vòng tuần hoàn lớn của nước bao gồm các giai đoạn chính như bốc hơi (nước chuyển từ thể lỏng sang thể hơi), ngưng tụ (hơi nước chuyển thành giọt nước nhỏ tạo thành mây) và giáng thủy (nước từ mây rơi xuống mặt đất dưới dạng mưa, tuyết...). Ngoài ra còn có dòng chảy.

Giải thích: Nước mặn (chủ yếu ở các đại dương và biển) chiếm phần lớn, khoảng 97% tổng lượng nước trên Trái Đất. Nước ngọt chỉ chiếm khoảng 3%.

Giải thích: Vòng tuần hoàn lớn của nước có vai trò cực kỳ quan trọng, giúp cung cấp nước cho sinh vật và các hoạt động của con người, điều hòa khí hậu, vận chuyển vật chất và năng lượng. Nhờ có nó mà sự sống trên Trái Đất được duy trì.

Giải thích: Núi lửa phun trào là một hiện tượng địa chất, không liên quan trực tiếp đến các giai đoạn của vòng tuần hoàn lớn của nước (bốc hơi, ngưng tụ, giáng thủy, dòng chảy).

Giải thích: Trong tổng lượng nước ngọt trên Trái Đất, phần lớn nhất (khoảng 68,7%) tồn tại dưới dạng băng và tuyết ở các sông băng, chỏm băng hai cực và vùng núi cao. Nước ngầm chiếm khoảng 30,1%, còn nước sông, hồ và hơi nước trong khí quyển chỉ chiếm một phần rất nhỏ.

Giải thích: Năng lượng Mặt Trời là nguồn năng lượng chính cung cấp nhiệt cho quá trình bốc hơi nước từ bề mặt Trái Đất (đại dương, biển, sông, hồ, đất và thực vật), từ đó khởi đầu vòng tuần hoàn lớn của nước.

Giải thích: Ngưng tụ là quá trình hơi nước trong không khí chuyển từ thể khí sang thể lỏng (hạt nước) hoặc thể rắn (tinh thể băng) khi gặp lạnh, tạo thành mây. Đây là một giai đoạn quan trọng trong vòng tuần hoàn nước.

Giải thích: Phần nước mưa thấm xuống lòng đất qua các khe nứt, lỗ hổng trong đất đá sẽ tích tụ lại thành nước ngầm. Nước ngầm là một thành phần quan trọng của thủy quyển và cũng tham gia vào vòng tuần hoàn nước.

Giải thích: Đại dương và biển bao phủ phần lớn bề mặt Trái Đất và chứa lượng nước khổng lồ. Do đó, chúng là nguồn cung cấp hơi nước chủ yếu thông qua quá trình bốc hơi, khởi đầu cho vòng tuần hoàn lớn của nước trên toàn cầu.

Giải thích: Sông là dòng chảy tự nhiên, thường xuyên trên mặt đất liền, được hình thành từ nguồn nước mưa, nước ngầm hoặc băng tuyết tan chảy. Suối thường là một dòng chảy nhỏ hơn và là một phần của hệ thống sông. Kênh đào là dòng chảy nhân tạo, còn hồ là vùng trũng chứa nước chứ không phải dòng chảy.

Giải thích: Dựa vào nguồn gốc hình thành, hồ được chia thành hai loại chính: hồ tự nhiên (do các quá trình địa chất như kiến tạo, núi lửa, băng hà tạo thành) và hồ nhân tạo (do con người xây đập ngăn nước để phục vụ các mục đích như thủy lợi, thủy điện).

Giải thích: Nước ngầm là nước tích trữ trong các lỗ hổng và khe nứt của đất đá dưới bề mặt Trái Đất. Nước mưa hoặc nước từ sông, hồ thấm xuống đất, đi qua các lớp đất đá và được giữ lại trong các tầng chứa nước, không phải chủ yếu trong hang động hay hồ nước dưới lòng đất.

Giải thích: Băng hà được hình thành ở những vùng có khí hậu cực lạnh hoặc núi cao, nơi lượng tuyết rơi xuống hàng năm lớn hơn lượng tuyết tan chảy. Tuyết tích tụ qua nhiều năm, bị nén chặt dưới sức nặng của lớp tuyết mới và dần hóa thành băng, tạo thành các khối băng lớn di chuyển chậm gọi là băng hà.

Giải thích: Chế độ nước (thủy chế) của sông phụ thuộc chủ yếu vào nguồn cung cấp nước (lượng mưa, băng tuyết tan, nước ngầm), địa hình (độ dốc ảnh hưởng đến tốc độ chảy) và thảm thực vật (rừng giúp giữ nước, điều hòa dòng chảy) trong lưu vực sông. Nhiệt độ trung bình của đại dương gần đó có thể ảnh hưởng đến khí hậu chung, nhưng không phải là yếu tố trực tiếp quyết định chế độ nước của một con sông.

Giải thích: Lưu vực sông là toàn bộ vùng đất mà nước mưa hoặc nước từ các nguồn khác như tuyết tan, nước ngầm chảy qua và đổ vào một con sông chính hoặc hệ thống sông đó. Đây là một khái niệm quan trọng để hiểu về nguồn cung cấp nước và chế độ thủy văn của sông.

Giải thích: Hồ có nhiều vai trò quan trọng như: cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất (nông nghiệp, công nghiệp), phát triển thủy điện, phục vụ giao thông đường thủy, nuôi trồng thủy sản, phát triển du lịch, điều hòa khí hậu địa phương, và tạo cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp.

Giải thích: Nước ngầm nằm sâu dưới lòng đất, trong các khe nứt và lỗ hổng của đất đá. Để đưa nước ngầm lên sử dụng, con người thường phải khoan giếng hoặc đào giếng để tiếp cận mạch nước ngầm.

Giải thích: Ở các vùng núi cao, đặc biệt là vào mùa khô hoặc mùa hè, nước từ băng hà tan chảy sẽ cung cấp nguồn nước quan trọng cho các con sông, giúp duy trì dòng chảy ổn định, đảm bảo nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất ở hạ lưu.

Giải thích: Chế độ nước theo mùa (hay thủy chế mùa) là đặc điểm của nhiều con sông, đặc biệt ở những vùng có sự phân hóa rõ rệt giữa mùa mưa và mùa khô. Lượng nước sông sẽ thay đổi đáng kể theo từng mùa, có thể dâng cao vào mùa mưa và cạn kiệt vào mùa khô.

Giải thích: Nước biển và đại dương có đặc trưng là chứa nhiều muối khoáng hòa tan, tạo nên độ mặn cao, khác biệt rõ rệt so với nước ngọt ở sông, hồ, suối trên đất liền. Đây là yếu tố quan trọng nhất để phân biệt chúng.

Giải thích: Thủy triều là hiện tượng mực nước biển lên xuống theo chu kỳ, chủ yếu do lực hấp dẫn (lực hút) của Mặt Trăng và một phần nhỏ của Mặt Trời tác động lên khối nước trên Trái Đất. Lực hút này làm biến dạng lớp nước trên bề mặt Trái Đất, tạo ra các khối nước phình ra và thụt vào.

Giải thích: Thái Bình Dương là đại dương lớn nhất và sâu nhất trên Trái Đất, chiếm khoảng ¹/₃ tổng diện tích bề mặt hành tinh của chúng ta. Nó trải rộng từ Bắc Cực đến Nam Cực và giáp với nhiều châu lục.

Giải thích: Biển và đại dương có nhiều vai trò quan trọng như: cung cấp nguồn lợi hải sản phong phú (cá, tôm, mực...), là tuyến đường giao thông quốc tế quan trọng, nơi khai thác khoáng sản (dầu mỏ, khí đốt, muối...), phát triển du lịch biển, và góp phần điều hòa khí hậu toàn cầu.

Giải thích: Các dòng biển được hình thành chủ yếu do sự chênh lệch về nhiệt độ và độ mặn giữa các khối nước biển, kết hợp với tác động của gió thổi thường xuyên theo một hướng nhất định và lực Cô-ri-ô-lít do sự tự quay của Trái Đất. Chúng vận chuyển nhiệt và các chất trong đại dương.

Giải thích: Natri clorua (muối ăn) là thành phần chính và chiếm tỉ lệ lớn nhất trong các chất hòa tan tạo nên độ mặn đặc trưng của nước biển. Các khoáng chất khác cũng có mặt nhưng với tỉ lệ nhỏ hơn.

Giải thích: Sông mang theo một lượng lớn nước ngọt đổ ra biển. Khi nước ngọt hòa vào nước biển ở khu vực cửa sông, nó sẽ làm pha loãng nước biển, khiến độ mặn ở những vùng này thường thấp hơn so với các vùng biển xa bờ, ít chịu ảnh hưởng của dòng chảy sông.

Giải thích: Sóng biển thông thường được hình thành chủ yếu do tác động của gió thổi trên bề mặt đại dương. Gió truyền năng lượng cho nước, tạo ra các dao động hình sin mà chúng ta gọi là sóng. Lực hút của Mặt Trăng và Mặt Trời gây ra thủy triều (B), còn sự chênh lệch nhiệt độ và độ mặn cùng với gió là nguyên nhân của dòng biển (D).

Giải thích: Biển Đông là một biển lớn ở khu vực Đông Nam Á, có vai trò rất quan trọng đối với Việt Nam về kinh tế, giao thông và an ninh quốc phòng. Đây là một ví dụ điển hình về biển nằm gần lục địa và là một bộ phận của Thái Bình Dương.

Giải thích: Vùng xích đạo nhận được lượng bức xạ Mặt Trời lớn nhất, nên nước biển ở đây ấm nhất. Càng đi về phía hai cực, lượng bức xạ Mặt Trời nhận được càng ít đi, dẫn đến nhiệt độ nước biển có xu hướng giảm dần, đặc biệt là ở các vùng biển cực lạnh giá.